Poza znakowanymi szlakami
W sierpniu 2026 roku wybraliśmy się z Rafałem na północ Szwecji. Chcieliśmy zrobić trawers Parku Narodowego Sarek. To wycieczka poza szlakiem. Nie ma tu znakowanych ścieżek ani udogodnień znanych z okolicznych tras. Kładki i mosty na Padjelantaleden ustąpiły miejsca bagnom, głazowiskom i lodowcowym rzekom. Czasem marsz ułatwiała nieoznakowana ścieżka. Linia na GPS-ie nie gwarantowała jednak, czy uda nam się przekroczyć kolejną rzekę.
Ruszyliśmy z Änonjálmme, a dalej przez Sarek w stronę doliny Rapaälven. Za Skierfe i Aktse weszliśmy na Kungsleden, którym dotarliśmy do Kvikkjokk. Dziesięć dni marszu, z jedzeniem i sprzętem biwakowym na plecach.
Podróż zaczęła się pod doniczkową palmą na lotnisku Stockholm Arlanda. Poprzedniego wieczoru wylecieliśmy z Krakowa, a noc spędziliśmy na karimatach. Rano okazało się, że bilet Rafała jest nieważny. Kilka pilnych maili później linia lotnicza naprawiła problem i mogliśmy polecieć do Gällivare.
Zmiana rozkładu promów już wcześniej wymusiła dodatkowy nocleg po drodze. Ulewa przekonała nas, żeby zamiast namiotu na plaży wybrać pokój. Następnego dnia autobus do Ritsem i prom przez jezioro wreszcie dowiozły nas na początek trasy. Po drewnianych kładkach dotarliśmy na pierwszy biwak nad czystym strumieniem. W gratisie dostaliśmy pierwsze renifery.
Tam, gdzie skończyły się kładki
Następnego dnia zeszliśmy z Padjelantaleden. Wraz z oznaczeniami skończyły się kładki i mosty. Dalej były bagna, strumienie i nieoznakowana ścieżka. Nasze zielone gumiaki szybko okazały się najcenniejszym elementem wyposażenia. Mogliśmy przechodzić przez mokradła i płytsze rzeczki bez szukania kamieni do przeskakiwania i ciągłego zmieniania butów.
Szliśmy w mżawce, deszczu i mokrej mgle. Trekker idący z przeciwnej strony opowiedział nam, że poprzedniego dnia 15 osób zawróciło przed wezbranym dopływem Rapaälven. Dzień później, w drodze do Mikkastugan, jedna z lodowcowych rzek okazała się za głęboka na gumiaki. Założyliśmy sandały i przeszliśmy przez lodowatą wodę, sięgającą mi do kolan. Na drugim brzegu zaparzona wcześniej gorąca herbata spasowała idealnie.
W Mikkastugan rozważaliśmy, co dalej. Mogliśmy kontynuować trawers Sareku albo odbić na zachód, na znakowane szlaki Padjelanty. Chcieliśmy Sareku, ale zgodziliśmy się, że jeśli przeprawa okaże się zbyt niebezpieczna, wycofamy się.
Znaleźć przejście przez rzekę
Rano ruszyliśmy dalej. Nad Tåggnårisjåhkå ślad GPS doprowadził nas do miejsca, w którym woda była za wysoka, a nurt za szybki. Zaczęliśmy szukać innego przejścia. Litwin, który przed chwilą przekroczył rzekę, pokazał nam miejsce spory kawałek niżej. Rafał przeszedł pierwszy, a potem patrzył, jak ostrożnie stawiałam kroki w wodzie. Przy drugim brzegu wyszedł mi naprzeciw i pomógł pokonać ostatnie metry.
Najgorsza rzeka tego dnia była jednak dopiero przed nami. Nikt nas przed nią nie ostrzegał. Zapatrzeni w krajobraz zeszliśmy ze śladu. Kiedy wróciliśmy do oznaczonego przejścia, zastaliśmy wzburzoną wodę i wypłukane skały. Poniżej był wodospad. Wyżej, gdzie nurt wyglądał spokojniej, sprawdziłam głębokość kijem. Wszedł cały.
Rafał znalazł przejście pod wodospadem i najpierw przeniósł mój plecak na drugi brzeg. Weszłam do wody, starając się utrzymać równowagę w nurcie. Nie widziałam, co mam pod stopami. Rafał z drugiego brzegu podpowiadał, gdzie stawiać nogi. Znalezienie miejsca i przeprawa zajęły nam około półtorej godziny.
Potem otworzył się widok na dolinę. Rapaälven rozdzielała się na liczne odnogi pomiędzy kamiennymi łachami, a ponad nią wznosiły się góry z lodowcami. Na koniec dnia zmieniliśmy gumiaki na trapery i mozolnie wdrapaliśmy się po głazowisku na przełęcz. Tam rozstawiliśmy namiot.
W dół do rzeki, w górę na grań
Z przełęczy ruszyliśmy przez surowy, kamienisty teren. Potem strome zejście, kolejny strumień do przekroczenia i znowu pod górę. Niżej pojawiły się niewielkie brzozy, paprocie i krzewinki jagód. Spotkani Szwedzi powiedzieli nam o ścieżce wzdłuż Rapaälven. Nasz ślad GPS prowadził wyżej, przez mokry las i zarośla. Posłuchaliśmy ich i poszliśmy brzegiem rzeki. Tam też rozbiliśmy namiot, u stóp podejścia zaplanowanego na następny dzień.
Rano zaczęliśmy wychodzić z doliny na szeroką grań w stronę Aktse. Renifery, głazowiska, mokradła i strumienie. Do tego deszcz, słońce i tęcza na zmianę. Niektórych strumieni w ogóle nie było na mapie. Pierwszy raz podczas tej wyprawy przemokły mi trapery. Rozbiliśmy namiot z widokiem na jezioro i Skierfe, ale miejscówka była zupełnie nieosłonięta. Przez całą noc wiatr szarpał namiotem. Prawie nie spałam.
Skierfe i łódka o zachodzie słońca
Słońce dało nam szansę podsuszyć rzeczy i podładować baterie panelem słonecznym. Potem ruszyliśmy na ostatni odcinek przez dziki Sarek. Przy odbiciu na Skierfe zostawiliśmy plecaki i na punkt widokowy weszliśmy na lekko.
Pod klifem Rapaälven rozlewała się po dolinie, tworząc mozaikę koryt, kształtów i kolorów. Przez kilka dni szukaliśmy przejść przez jej dopływy. Stąd mogliśmy zobaczyć rozległą dolinę, do której spływały.
Za Skierfe ścieżka zrobiła się bardziej uczęszczana. Dotarliśmy do Aktse, z chatką i sklepikiem, a potem zeszliśmy do łódek wiosłowych. Po naszej stronie było ich na tyle dużo, że mogliśmy przepłynąć bez dodatkowych kursów po drugą łódkę. Wiosłowaliśmy przez jezioro o zachodzie słońca, z klifem Skierfe za nami i kolorami odbijającymi się w wodzie. Po około 45 minutach dobiliśmy do brzegu i znaleźliśmy miejsce pod namiot w lesie.
Z powrotem na znakowanym szlaku
Na Kungsleden ścieżka była wyraźna, a marsz bardziej przewidywalny. Po nocy w lesie i śniadaniu zjedzonym w namiocie, żeby uciec przed owadami, wyszliśmy na otwarty teren w jesiennych kolorach. Zrobiliśmy trzygodzinną przerwę na słońcu, a później rozbiliśmy się wśród jagodowych krzewów. Rozległe widoki i mniej owadów. Część jagód trafiła do deseru.
Następnego ranka jezioro poniżej obozu tonęło we mgle. Był to najcieplejszy i najładniejszy poranek całej wyprawy, więc nie spieszyliśmy się ze śniadaniem. Dalej sprawdziliśmy rozkład autobusów w chatce STF, a na kolejny nocleg zatrzymaliśmy się nad innym jeziorem. Wykąpaliśmy się i, po przeczekaniu ulewy, zjedliśmy kolację przy pierwszym ognisku tej wyprawy.
Kolejnego dnia znów przeczekaliśmy deszcz, spakowaliśmy namiot i przeszliśmy ostatni odcinek do Kvikkjokk. Zdążyliśmy na autobus do Jokkmokk. Stamtąd do Luleå mogliśmy ruszyć dopiero rano, a hostele były pełne. Zaczęliśmy pukać do domów, pytając o miejsce pod namiot. Anita zaproponowała nam pokój.
Następnego dnia w Luleå namiot został w plecaku. W hotelu czekały gorący prysznic, sauna i jacuzzi. Spędziliśmy tam jeszcze jeden dzień, odpoczywając i przeglądając zdjęcia oraz filmy z wyprawy. W restauracji spróbowaliśmy wędzonego renifera. 1 września polecieliśmy przez Sztokholm do Krakowa i wróciliśmy do domu.


